GDPR Danışmanlığı
Avrupa’daki kişilere hizmet sunan Türk şirketleri için GDPR kapsamı, AB temsilcisi ve DPO, veri ihlali bildirimi, uluslararası aktarım ve uyum adımları.
- Anasayfa
- GDPR Danışmanlığı
GDPR Danışmanlığı: AB Genel Veri Koruma Tüzüğü Uyumu
Kalemci Hukuk Bürosu, İzmir’in Bayraklı ilçesinde, Folkart Towers’ta Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR, 2016/679 sayılı Tüzük) kapsamındaki uyum ve danışmanlık işlerini yürütmektedir. GDPR danışmanlığı, özellikle Avrupa’ya ürün veya hizmet sunan, e-ihracat yapan, oyun ve yazılım gibi dijital hizmetlerle Avrupa’daki kullanıcılara ulaşan Türk şirketleri için gündeme gelir. Bu sayfa; Tüzüğün bir Türk şirketine ne zaman uygulandığını, temel yükümlülükleri, Avrupa’da temsilci ve veri koruma görevlisi (DPO) atanmasını, veri ihlali bildirimini, uluslararası aktarımları, yaptırımları ve uyum sürecinin adımlarını genel olarak açıklar.
Av. Ertuğrul Kalemci, İzmir Barosu’na 10705 sicil numarasıyla kayıtlıdır; bilişim ve teknoloji hukuku yüksek lisansı ile DPO ve CRCM sertifikaları bulunmaktadır. Bunlar olgusal kayıtlardır, bir sonuç vaadi değildir. Aşağıdaki bilgiler genel niteliktedir. GDPR, AB ve üye devlet mevzuatı ile denetim makamlarının uygulamasıyla birlikte değerlendirilir; somut sonuç faaliyetin incelenmesiyle belirlenir.
GDPR bir Türk şirketine ne zaman uygulanır?
Tüzüğün yer bakımından uygulanması 3 üncü maddede düzenlenir. Birlik içinde yerleşik bir birimi (establishment) bulunan şirketin, bu birimin faaliyetleri kapsamında yaptığı işleme, işleme Birlik dışında yapılsa bile Tüzüğe tabidir (m. 3/1). AB’de yerleşik olmayan bir şirket ise şu iki hâlde Tüzüğe tabi olabilir (m. 3/2):
- Birlik içindeki kişilere, bedel alınsın alınmasın, mal veya hizmet sunulması
- Bu kişilerin Birlik içindeki davranışlarının izlenmesi; örneğin çerezler, profil oluşturma veya kişiselleştirilmiş reklam
Yalnızca internet sitesinin AB’den erişilebilir olması tek başına yeterli sayılmaz. Avrupa dillerinde hizmet, avro ile fiyatlandırma veya AB’ye teslimat gibi göstergeler, mal veya hizmet sunma niyetini değerlendirmede dikkate alınır (Tüzüğün 23 üncü gerekçesi). KVKK ile GDPR birlikte uygulanabileceğinden, iki rejimin ilişkisi KVKK danışmanlığı sayfasında ve GDPR ve KVKK farkları yazısında ele alınmıştır.
Temel yükümlülükler
- İlkeler ve hukuki sebep: İşleme 5 inci maddedeki ilkelere ve 6 ncı maddedeki hukuki sebeplerden birine (rıza, sözleşme, hukuki yükümlülük, hayati menfaat, kamu görevi, meşru menfaat) dayanmalıdır. Özel nitelikli veriler 9 uncu maddeye tabidir.
- Şeffaflık: İlgili kişiler 13 ve 14 üncü maddelere göre bilgilendirilir; gizlilik bildirimi, gerçek işleme faaliyetini yansıtmalıdır.
- İlgili kişi hakları: Erişim, düzeltme, silme, kısıtlama, taşınabilirlik ve itiraz talepleri (m. 15–22) gecikmeksizin ve her hâlde talebin alınmasından itibaren bir ay içinde cevaplanır; karmaşıklık ve talep sayısına göre süre iki ay daha uzatılabilir (m. 12/3).
- Veri işleyen sözleşmesi: Hizmet sağlayıcılarla 28 inci maddedeki unsurları içeren bağlayıcı bir sözleşme yapılır.
- İşleme faaliyetleri kaydı: 30 uncu maddedeki kayıt tutulur. 250’den az çalışanı olan işletmeler için istisna, işleme risk taşıyorsa, arızi değilse veya özel nitelikli veri içeriyorsa uygulanmaz.
- Güvenlik ve tasarımda koruma: 25 ve 32 nci maddeler uygun teknik ve organizasyonel tedbirleri gerektirir. Yüksek risk taşıyan işlemelerde önceden veri koruma etki değerlendirmesi (DPIA) yapılır (m. 35).
AB temsilcisi ve veri koruma görevlisi (DPO)
3/2 kapsamında Tüzüğe tabi olan ve AB’de yerleşik olmayan şirket, kural olarak Birlik içinde yazılı olarak bir temsilci atar (m. 27). Arızi olan, geniş ölçekte özel nitelikli veya mahkûmiyet verisi işlemeyen ve risk doğurması muhtemel olmayan işlemeler ile kamu kurumları bu yükümlülükten muaftır. Temsilci, ilgili kişilerin bulunduğu üye devletlerden birinde yerleşik olmalıdır.
DPO atanması 37 nci madde uyarınca; işleme bir kamu kurumu tarafından yapılıyorsa, temel faaliyetler ilgili kişilerin geniş ölçekte düzenli ve sistematik izlenmesini gerektiriyorsa veya temel faaliyet geniş ölçekte özel nitelikli ya da mahkûmiyet verisi işlemekse zorunludur. DPO bir çalışan olabileceği gibi hizmet sözleşmesiyle de görev yapabilir. Temsilci ile DPO farklı rollerdir; biri diğerinin yerine geçmez.
Veri ihlali bildirimi
Kişisel veri ihlalinde veri sorumlusu, ihlalin gerçek kişilerin hak ve özgürlükleri bakımından risk doğurması muhtemel değilse hariç, ihlali gecikmeksizin ve mümkünse öğrendikten sonra en geç 72 saat içinde yetkili denetim makamına bildirir; gecikmeli bildirimde gecikmenin nedenleri açıklanır (m. 33). Veri işleyen, ihlali öğrenince gecikmeksizin veri sorumlusuna bildirir. Yüksek risk varsa ilgili kişilere de gecikmeksizin bildirim yapılır (m. 34). Tüm ihlaller, sonuçları ve alınan önlemlerle birlikte kayıt altına alınır. Aynı olay KVKK kapsamında da bildirim gerektirebilir; ayrıntılar kişisel veri ihlali bildirimi yazısındadır.
AB’den Türkiye’ye veri aktarımı
Avrupa Komisyonunun Türkiye hakkında bir yeterlilik kararı bulunmamaktadır. Bu nedenle AB’deki bir veri sorumlusu veya işleyenden Türkiye’ye yapılan aktarımlar, 46 ncı maddedeki uygun güvencelere, uygulamada çoğunlukla Komisyonun 2021/914 sayılı kararıyla kabul edilen standart sözleşme hükümlerine (SCC) veya bağlayıcı şirket kurallarına dayanır. İstisnai hâller 49 uncu maddede sayılmıştır. Türk şirketinin Türkiye’den yurt dışına yaptığı aktarımlar ise ayrıca KVKK m. 9’a tabidir.
Yaptırımlar ve başvuru yolları
Tüzük iki kademeli idari para cezası öngörür (m. 83). Veri sorumlusu ve veri işleyenin 25–39 uncu maddelerdeki yükümlülükleri gibi ihlallerde 10 milyon avroya veya bir önceki mali yıldaki dünya çapındaki yıllık cironun yüzde 2’sine kadar; temel ilkeler, hukuki sebepler, ilgili kişi hakları ve uluslararası aktarım kurallarına aykırılıkta 20 milyon avroya veya cironun yüzde 4’üne kadar, hangisi yüksekse, ceza verilebilir. İlgili kişiler özellikle mutad meskenlerinin bulunduğu üye devletteki denetim makamına şikâyette bulunabilir (m. 77) ve maddi veya manevi zararlarının tazminini isteyebilir (m. 82).
Avrupa Komisyonunun Kasım 2025’te sunduğu ve GDPR’de değişiklikler öngören “Dijital Omnibus” paketi, Kasım 2026 itibarıyla henüz yasalaşmamıştır. Bu sayfadaki bilgiler yürürlükteki metne dayanır.
GDPR uyum süreci adım adım
- Kapsam analizi: Şirketin AB’de yerleşik birimi olup olmadığı, AB’deki kişilere hizmet sunup sunmadığı veya davranışlarını izleyip izlemediği değerlendirilir.
- Veri haritası: AB kaynaklı veriler, amaçlar, hukuki sebepler, alıcılar ve saklama süreleri çıkarılır; 30 uncu madde kaydı hazırlanır.
- KVKK ile boşluk analizi: Mevcut KVKK uyumu GDPR gereklilikleriyle karşılaştırılır; iki rejimi birlikte karşılayan tek bir yapı kurulur.
- Metinler ve sözleşmeler: Gizlilik ve çerez bildirimleri, veri işleyen sözleşmeleri ve aktarım için SCC’ler hazırlanır.
- Roller: Gerekiyorsa AB temsilcisi ve DPO atanır.
- Haklar ve ihlal süreci: Talep cevaplama akışı, DPIA ve 72 saatlik ihlal müdahale planı yazılı hâle getirilir.
- Gözden geçirme: Yeni pazar, ürün veya tedarikçiyle birlikte kayıtlar ve metinler güncellenir.
Uyum sürecinde hazırlanan başlıca belgeler
- GDPR kapsam değerlendirme notu
- İşleme faaliyetleri kaydı (m. 30)
- Gizlilik ve çerez bildirimleri (m. 13–14)
- Veri işleyen sözleşmeleri (m. 28) ve standart sözleşme hükümleri (m. 46)
- Veri koruma etki değerlendirmesi (m. 35)
- İlgili kişi talepleri ve veri ihlali prosedürleri ile ihlal kayıtları (m. 33/5)
Yapay zekâ kullanan ürünlerde profilleme ve otomatik kararlar için yapay zekâ uygulamaları ve KVKK ve yapay zekâ hukuku yazılarına; teknik uyuşmazlıklar için bilişim hukuku sayfasına bakılabilir.
İletişim bilgileri
Kalemci Hukuk Bürosu
Manas Blv. Folkart Towers No:39 B Blok Kat:27 D:2711
35530 Bayraklı / İzmir
Telefon: +90 506 592 66 72
Büro hakkında bilgi Hakkımızda, iletişim kanalı İletişim sayfasındadır.
Sıkça sorulan sorular
GDPR yalnızca AB’de yerleşik şirketleri mi bağlar?
Hayır. m. 3/2 uyarınca AB’de yerleşik olmayan bir şirket, Birlik içindeki kişilere mal veya hizmet sunuyor ya da onların Birlik içindeki davranışlarını izliyorsa Tüzüğe tabi olabilir.
Türk şirketinin AB’de temsilci ataması zorunlu mu?
m. 3/2 kapsamına giren şirket kural olarak Birlik içinde yazılı olarak temsilci atar (m. 27). Arızi ve düşük riskli işlemeler ile kamu kurumları bu yükümlülükten muaftır.
GDPR’de veri ihlali kaç saatte bildirilir?
Risk doğurması muhtemel değilse hariç, gecikmeksizin ve mümkünse ihlalin öğrenilmesinden itibaren en geç 72 saat içinde yetkili denetim makamına (m. 33). Yüksek risk varsa ilgili kişilere de bildirim yapılır (m. 34).
DPO atamak her şirket için zorunlu mu?
Hayır. m. 37’ye göre kamu kurumları ile temel faaliyeti geniş ölçekte düzenli ve sistematik izleme veya geniş ölçekte özel nitelikli veri işleme olanlar için zorunludur. Diğer şirketler gönüllü olarak atayabilir.
AB’den Türkiye’ye veri aktarımı nasıl yapılır?
Türkiye hakkında Komisyonun yeterlilik kararı bulunmadığından aktarım çoğunlukla 46 ncı maddedeki standart sözleşme hükümleri (2021/914 sayılı Komisyon kararı) veya bağlayıcı şirket kuralları gibi uygun güvencelere dayanır.
GDPR ihlalinde idari para cezası ne kadar olabilir?
m. 83’e göre ihlalin türüne göre 10 milyon avroya veya dünya çapındaki yıllık cironun yüzde 2’sine; ağır ihlallerde 20 milyon avroya veya yüzde 4’üne kadar, hangisi yüksekse.